Meer academici voor de klas met nieuwe pabo: een loze belofte

De nieuwe Universitaire Pabo is niet de oplossing voor het lerarentekort, vindt Max Windau, die zelf aan de Academische Pabo studeert.

Minister Bussemaker wil dat meer mannen, vwo’ers en mensen met een migrantenachtergrond voor een lerarenopleiding kiezen. Daarnaast verwacht het ministerie van onderwijs over drie jaar een tekort van vierduizend voltijdsbanen in het basisonderwijs (Trouw, 1 maart). Daarom wordt het initiatief van de Radboud Universiteit voor een nieuwe universitaire pabo, naast de al bestaande academische pabo in Nijmegen, door de koepel van het basisonderwijs (PO-Raad) en de minister toegejuicht.

Ik studeer aan die academische pabo in Nijmegen, voluit de Academische Lerarenopleiding Primair Onderwijs (ALPO). Ik ben die man, die vwo’er, die leerkracht in spe die over drie jaar het nijpende lerarentekort moet oplossen. Mijn universiteit, de Radboud Universiteit, wil vanaf september 2017 studenten in drie jaar tijd gaan opleiden tot volwaardige academische leerkrachten basisonderwijs. Dat is een beroep waarbij een juiste balans tussen wetenschap en praktijk cruciaal is.

Handvatten

Een te praktische leerkracht kan zichzelf niet academisch noemen, een te wetenschappelijke leerkracht heeft onvoldoende handvatten in de dagelijkse onderwijspraktijk. Bij de universitaire pabo lijkt de balans te zijn doorgeslagen naar de wetenschap. Daarmee onderschat de universiteit de complexiteit en praktijkgerichtheid van het beroep van academisch leerkracht. Zo krijg je te maken met ouders van wie het kind ‘absoluut naar de havo moet’ en moet je vindingrijk kunnen omgaan met leerlingen die vastlopen op de leerstof. Je moet weten hoe je omgaat met ernstige ziekte of zelfs het overlijden van leerlingen uit je klas, zoals Jacques Vriens in zijn boek ‘Achtste-groepers huilen niet’ prachtig beschrijft. De vaardigheden om met deze uitdagingen om te gaan leer je niet uit ‘Leerkracht worden voor dummies’, maar tijdens didactieklessen en in de praktijk.

Studenten van de nieuwe universitaire opleiding lopen de helft minder stage ten opzichte van de academische pabo en krijgen slechts 20 procent van de tijd vakdidactische lessen. Er wordt van uitgegaan dat het wel goed zit met vakinhoudelijke kennis. Volwaardige academische leerkrachten op die manier opleiden is een fabeltje, waarin de PO-Raad en minister Bussemaker heilig geloven. Volgens het fabeltje zal de universitaire pabo met een korter en wetenschappelijker traject het aantal academische leerkrachten doen toenemen. Ik, zes hogescholen en drie universiteiten voorspellen een afname in studentenaantallen van de academische pabo en zien vooral de samenwerking tussen praktijkgerichte hogeschool en theoretische universiteit verloren gaan. Dat zorgt er al met al niet voor dat ‘iedereen weer met een leraar wil trouwen’, een ander doel van Bussemaker.

Het plan om meer academische leerkrachten voor de klas te zetten is op zichzelf niet slecht. Het idee werd in 2008 al vertaald in de academische pabo, een opleiding die een goede balans tussen wetenschap en praktijk lijkt te hebben gevonden.

Concurrentiestrijd

Er is behoefte aan academici voor de klas en ik merk dat ik anders gespecialiseerd ben dan mijn pabo-collega’s. Wat we echter niet moeten willen, is dat onderwijsinstellingen elkaar gaan beconcurreren om vwo’ers voor het basisonderwijs te winnen. Dan financieren we een concurrentiestrijd tussen onderwijsinstellingen met publiek geld.

Geld dat beter in de bestaande academische pabo kan worden geïnvesteerd om meer mannen, meer vwo’ers en meer mensen met een migrantenachtergrond te trekken. Zo kan een lerarentekort worden voorkomen en worden meer toekomstige academische leerkrachten beter opgeleid.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Trouw (14 maart 2017).
Foto: Topos Architecten /Flickr

Max Windau is derdejaarsstudent aan de Academische Lerarenopleiding Primair Onderwijs. Hij schrijft graag over onderwijs en het gedrag van de mensen om hem heen. Max is ook te vinden op Facebook en LinkedIn.

En verder?

Geef een reactie...