Vogel op stelten

Nijmegen. Het is zaterdagmiddag tegen half vijf. Ik loop door de stad en ben op zoek naar een winkel waar de schoenen niet te bruin en niet te knal zijn. Tegenover een bekende broodjeszaak klampt een man in een rolstoel me aan. “Mag ik u iets vragen, meneer?” Een moment denk ik dat de man de weg wil vragen. Dan vervolgt hij met: “Heeft u ooit wel eens nagedacht over God?”

Met een kortaf ‘nee, geen interesse’ loop ik weg van de man. Een tiental meter verder zie ik de bui al hangen. Twee mannen staan met de NRC in hun hand naar voorbijgangers te staren. Snel schiet ik een (schoenen)winkel binnen en bekijk de verkooptactiek vanaf een afstandje. De verkopers spreken veel mensen aan. De meesten maken een wegwuifgebaar en versnellen hun pas. Een enkeling blijft staan en raakt verstrikt in een minutenlang gesprek over hoe nuttig het lezen van de krant is, de politiek en de vluchtelingencrisis.

Dan valt mijn oog op een vreemde, kleurige vogel. De vogel loopt op stelten en deelt foldertjes uit. Een exotisch exemplaar dat helaas niet voorkomt in het Amazonegebied. Deze verkoper heeft min of meer dezelfde strategie als de NRC-verkopers. Het enige verschil is dat de vogel de nodige aandacht krijgt van voorbijkomende kinderen – en daarmee ook van hun ouders. Ook zie ik het winkelende publiek regelmatig schrikken van de stem van de verkoper. Die komt van een plek waar je ‘m niet verwacht. Een echte aandachtstrekker.

De schoenenwinkel heeft mijn kleur schoenen niet en ik loop door. Een paar meter verder wordt ik aangesproken door een jongen die te jong is om een straatverkoper te zijn. En dat is hij gelukkig ook niet geworden. Het is mijn grote vriend Thom die ik al een poosje niet had gezien. Als we even over koetjes en kalfjes staan te praten klinkt er achter mijn rug een voorzichtige stem. “Mag ik jullie misschien wat vragen? Jullie hebben vast wel zin om te komen kijken bij een modeshow!”

Ik vind het heel jammer dat ik nu mijn gesprek met mijn goede vriend heb moeten onderbreken om naar uw aankondiging te luisteren.

Nu moet ik je wel even vertellen dat Thom een cabaretier pur sang is. Hij volgt de vooropleiding van de kleinkunstacademie en heeft een geweldige staat van dienst bij het Kairos Theater. Thom heeft een andere strategie om van de straatverkoper af te komen dan de mensen die ik tot nu toe met handgebaren heb zien worstelen om de straatverkopers de spreekwoordelijke deur te wijzen. Hij hoort het praatje van de verkoopster aan alsof hij door een Jehova wordt bekeerd. Als de verkoopster klaar is zegt hij: “Wel, dat is nu wel zo ongeveer de meest oninteressante verspilling van tijd die ik kan bedenken. Ik vind het heel jammer dat ik nu mijn gesprek met mijn goede vriend heb moeten onderbreken om naar uw aankondiging te luisteren.” Het gezicht van de verkoopster kijkt bedrukt. Snel rondt ze het gesprek af en loopt weg.

Het werkte in deze situatie. Nu durf ik te betwisten dat het handig is om deze manier van gespreksvoering in te zetten bij iedere confrontatie met een straatverkoper. Straatverkopers spelen in op je gevoel van respect. In onze cultuur is het niet respectvol om iemand te negeren – dus ook niet om een straatverkoper te negeren. Iemand negeren of afwijzen voelt vrij ongemakkelijk. En het voelt helemaal ongemakkelijk als diegene vol overtuiging probeert om een gesprek met je aan te knopen. Dan is het immers nog respectlozer om afwijzend te reageren omdat je wéét dat iemand een poging tot een gesprek doet. Dat gevoel zal je er in een volgende, gelijkaardige situatie wellicht van weerhouden om de verkoper af te wijzen. Pure verkooptactiek.

De strategie (ik doop ‘m tot de Thom-strategie) maakt het in ieder geval wel een stuk gemakkelijker om afwijzend te reageren zonder je schuldig te voelen. Aan de andere kant is een wegwuifgebaar ook geen big issue. Het komt er per slot van rekening op neer dat je de straatverkoper laat weten dat je niet geïnteresseerd bent. Dan kan die weer blij verder met z’n handeltje en jij kunt blij verder met het zoeken van de perfecte schoen. Iedereen blij!

Foto: Emily Allen /Flickr

Max Windau studeert Pedagogische wetenschappen aan de Radboud Universiteit en combineerde die studie tot voor kort met de Pabo. Hij schrijft graag over alles wat met leren en onderwijs te maken heeft. Max is ook te vinden op Facebook, LinkedIn en Twitter.

En verder?

Geef een reactie...